Home
Zoogdieren
Vogels
Reptielen en AmfibieŽn
Vissen
Insekten en Spinnen
Lagere dieren
Uitgestorven dieren
Diergedrag
Leefgebieden
Bescherming


Roodborst
ORDE:
Zangvogels

FAMILIE:
Lijsters

GESLACHT & SOORT
Erithacus rubecula

Het lieftallige roodborstje is een regelmatig gast in onze tuinen en behoort tot onze tuinen en behoort tot onze bekendste vogelsoorten. Wie een roodborstje eenmaal met voedsel in een vogelhuisje weet te lokken, zal hem zeker de hele winter terugzien.

Bijna overal in Europa leven roodborstjes in bosgebieden, hoewel men ze ook in parken en tuinen met een dichte begroeiing aantreft. Ze zijn trouw aan hun territorium en verdedigen dit fel tegen indringers.
Leefgebied
In hun hele verspreidingsgebied treft men roodborstjes aan in alle natuurlijke bossen waar ze in het dichte kreupelhout bij de grond nestelen en broeden.

In West-Europa heeft de uitbreiding van landbouwgronden ten koste van grote stukken bos - de laatste tien jaar het landschap sterk veranderd. Roodborstjes nestelen tegenwoordig dan ook vaak aan de rand van een bos en in heggen, en hebben zich aan het leven in tuinen aangepast.

Elders schijnen roodborstjes niet zo vol vertrouwen in de buurt van mensen te willen leven.
Voortplanting
Roodborstjes markeren hun territoriumgrenzen met een luid gezang, gezeten op een duidelijk zichtbare, maar daardoor kwetsbare plek. Hun lied klinkt in de lente het hardst, als ze hun territorium duidelijk moeten aangeven en een partner willen lokken.

Zodra de keuze op een wijfje gevallen is, versterkt het mannetje de relatie door het aanbieden van voedsel. Hij brengt het vrouwtje smakelijke hapjes waar zij met trillende vleugels om bedelt.

Het roodborst-vrouwtje krijgt door het warme lenteweer de drang om een nest te bouwen. Het komvormige nest, dat bestaat uit bladeren, gras en plantenwortels en gevoerd is met haar, wordt vlak bij de grond in dicht kreupelhout gebouwd. In de buurt van huizen bouwen roodborstjes hun nesten vaak tussen de fundering van veranda's en in struikgewas. Ze laten zich ook weleens verleiden door een nestkastje dat op een geschikte, verborgen plek hangt.

Er wordt van april tot juli gebroed, maar vaak proberen roodborstjes al in februari te nestelen. Zodra het wijfje haar eieren gelegd heeft,
blijft ze elf tot veertien dagen op het nest zitten, waar alleen nog haar bruine rug te zien is die een prima schutkleur heeft.

Gedurende deze tijd wordt zij door het mannetje gevoerd, soms wel drie keer per uur.

Beide ouders delen de taak om de jongen de eerste drie weken te verzorgen. Daarna kunnen de jongen vliegen, en zijn ze op zichzelf aangewezen. Nog voor de winter zoeken ze een eigen territorium.

Vogels die een vroeg eerste legsel hebben, kunnen nog een tweede keer broeden. Het gebeurt nogal eens dat het wijfje alweer op nieuwe eieren zit terwijl het mannetje zich nog bekommert om de jonge vogels uit het eerste broedsel, die net aan uitvliegen toe zijn.

Zang
Vogels die zingen, doen dit vooral om hun territorium te markeren en een partner te lokken. Roodborstjes zingen het hardst, langst en indringendst in de lente als ze op zoek zijn naar een partner. Het gezang in de vroege ochtend heeft meestal te maken met de afbakening van het territorium.

Anders dan de meeste van onze vogels, zingen roodborstjes bijna het hele jaar door. Als ze in de nazomer in de rui zijn, worden ze duidelijk stiller. In de nazomer en de herfst zingen zowel jonge als volwassen vogels van beide geslachten hun 'herfstzang' dat zachter en melancholieker klinkt en bedoeld is om het winterterritorium aan te geven.

Mannetjes beginnen vaak al in februari met hun voorjaarslied. De parelende klanken hebben in die tijd van het jaar duidelijk een feestelijker klank.
Veldwaarnemingen
Wie graag een roodborstje zou willen zien, zou eens wat in zijn tuin moeten spitten. Een paar minuten later zal er dan waarschijnlijk een roodborstje opduiken die op een nabije tak of hek gaat zitten wachten om te zien of er uit de vers omgeploegde grond iets eetbaars te voorschijn komt.

Roodborstjes komen graag in tuinen, en zitten dan zowel op de kale aarde, als in rozenstruiken en struikgewas. Een vogelhuisje met zacht voer en havervlokken zal roodborstjes lokken. Met een beetje geduld gaan de roodborstjes soms zelfs uit de hand eten. Men moet ze niet laten schrikken, maar ze ook niet te tam maken als er katten in de buurt zijn.

Soms nestelen roodborstjes op ongewone plaatsen, zoals bijvoorbeeld in een oude ketel die onder een heg ligt, of in een nestkastje waarin een grotere opening gemaakt is.

Korte feitjes
∑ Bijna driekwart van alle jonge roodborstjes sterven voordat ze een jaar zijn. Ze vallen ten prooi aan roofdieren, of sterven omdat ze niet voor zichzelf kunnen zorgen. Tien procent van de oudere vogels gaan dood bij het verdedigen van hun gebied.

∑ In Engeland werd de postbode door zijn rode uniform wel roodborstje genoemd. De vogeltjes staan ook weleens op kerstkaarten, omdat de 'post-roodborstjes' die rondbrengen.

∑ Vooral in Groot-BrittanniŽ en Midden-Europa leven roodborstjes in de buurt van mensen. Elders wordt er wel op hen gejaagd, als sport of om ze op te eten.

∑ Het Engelse woord voor roodborstje (robin), betekent in het Amerikaans een treklijster.

Herkenningshulp
Volwassen kleed Kleur van de jonge vogel
Witte eieren met
roest-bruine vlekken
Jonge roodborstjes hebben een gevlekte borst, doordat de bleekgekleurde veren een bruine top hebben. In de eerste maanden nadat ze uitgevlogen zijn, ruien de jonge roodborstjes voor het eerst (jeugdrui).
Alle veren worden vervangen door
het volwassen kleed.


- - -

AFMETINGEN
Lengte: 14 cm
Vleugelspanwijdte: 26 cm
Gewicht: circa 19,5 gram

VOORTPLANTING
Geslachtsrijp: met een jaar
Broedtijd: april tot juli
Aantal broedsels: 2
Legsel: 5-7 eieren
Broedduur: 13-14 dagen
Nestverblijf: 12-15

LEEFWIJZE
Gedrag: paarvorming alleen tijdens de broedtijd
Voedsel: insekten, wormen, bessen en zaden
Levensverwachting: de oudst bekende vogel werd 13 jaar oud. In de regel leven ze echter slechts een paar jaar

VERWANTE SOORTEN
Naast het blauwborstje behoren de nachtegaal en noordse nachtegaal tot de naaste verwanten.

Verspreidingsgebied van het roodborstje

VERSPREIDING
In heel Europa met uitzondering van delen van de Middellandse Zeekust en Noord-ScandinaviŽ. Komt ook voor op de Azoren, de Canarische Eilanden en in delen van Noord-Afrika. In het oosten tot in Centraal Rusland, Turkije en Iran.

SOORTBESCHERMING
Hun bestand is redelijk stabiel. Hoewel er steeds minder bos is, heeft dat vrijwel geen invloed gehad op hun aantal, omdat roodborstjes zich aan hun nieuwe omgeving hebben aangepast.

design by Cafť Noir Nieuwe Media