Home
Zoogdieren
Vogels
Reptielen en AmfibieŽn
Vissen
Insekten en Spinnen
Lagere dieren
Uitgestorven dieren
Diergedrag
Leefgebieden
Bescherming


Portugees oorlogsschip
KLASSE:
Hydrozoa

ORDE:
Staatkwallen

FAMILIE:
Staatkwallen

SOORT:
Physalia physalis

Wie de schitterende schoonheid ziet van het Portugese oorlogsschip dat door de wind over de warme wereldzeeŽn wordt gedreven, zal niet vermoeden dat zijn vangarmen dodelijk zijn.

Het Portugese oorlogsschip is een zeer complexe levensvorm. Verschillende poliepengroepen vormen kolonies waarbij iedere groep zijn eigen taak heeft. Ze werken samen om te kunnen zwemmen, eten en voortplanten.
Gedrag
Het Portugese oorlogsschip is te vinden in de warme oceaangebieden.Vaak met duizenden bij elkaar. Hun lichtdoorlatende, iriserende gasblaas komt ongeveer 15 cm boven het wateroppervlak uit en werkt als een zeil. Opmerkelijk is dat het dier zelfs dwars tegen de wind in kan laveren om een bepaalde koers te houden.

Gewoonlijk is deze kwal vlak onder de kust te vinden, maar tijdens de warme maanden laat hij zich graag richting pool drijven. Door sterke wind vanuit zee spoelen ze nogal eens aan.
Voortplanting
Het is niet precies duidelijk hoe het Portugese oorlogsschip zich voortplant. Wel is bekend dat er in de aanwezige kolonie poliepen zijn die voor vermeerdering zorgen. Hieruit ontstaan op ongeslachtelijke wijze nieuwe kolonies.
Zo kan elk Portugees oorlogsschip zich steeds blijven vermeerderen, wat hun reusachtige aantallen zou kunnen verklaren. Men neemt echter ook aan dat het Portugese oorlogsschip bij zijn dood eieren en sperma in zee deponeert, waaruit ook weer nieuwe kwallen ontstaan.

Voedsel en voedingsgewoonte
Onder de gasblaas bevinden zich kolonies poliepen waarvan de meeste lange vangarmen hebben. Sommige vangarmen zijn bedekt met netelcellen die elk visje dat in hun buurt komt kunnen verlammen. Deze netelarmen hebben bovendien spiertjes waarmee ze de lamgelegde buit omhoog kunnen brengen naar de kolonie poliepen die onder de gasblaas ligt. Speciale eetpoliepen nemen de buit dan weer over en verorberen hem. Het Portugese oorlogsschip pakt iedere vis die hij te pakken kan krijgen.

Tussen de vangarmen van de kwal treft men nogal eens een visje aan dat ongevoelig is voor het gif, en dat de kwal behulpzaam is bij het vangen van prooi, door als 'lokaas' te fungeren.
Speciale aanpassing
Een Portugees oorlogsschip is gewapend met een groot aantal Nematocysten (netelcellen). Hoewel ze erg klein zijn, bezit iedere netelcel een opgerold hol buisje dat met fijne haartjes bekleed is.

De geringste druk op een klein uitsteekseltje (Cnidocil), zoals een licht beroering door een voorbij zwemmend visje, zet het gifmechanisme in werking. De netelharen schieten als harpoenen in de buit, maar blijven verbonden met de vangarmen.

Ze bevatten een gif dat lijkt op het slangengif van een cobra. Vissen sterven hieraan, bij mensen kunnen koorts, een shock en ademhalingsbezwaren voorkomen.

Korte feitjes
∑ De vangarmen van het Portugese oorlogsschip kunnen tot 50 m lang worden.

∑ Een zeer giftig lid van de Portugese oorlogsschepen is de Physalia utriculis, die zelfs voor de mens gevaarlijk kan zijn. Hij komt voor in de Indische en de Stille Oceaan.

∑ De naam Portugees oorlogsschip stamt uit de 18de eeuw. Zeelieden kwamen toen met verhalen dat zij een dier gezien hadden dat er uitzag als een Portugees schip.

∑ Portugese oorlogsschepen zijn verwant aan koralen en zeeveren.

- - -

AFMETINGEN
Lengte: lichaam 9-35 cm. Vangarmen gewoonlijk 15 m, maar een enkele keer kunnen ze tot 50 m lang worden.

VOORTPLANTING
Vermeerdering: meestal ongeslachtelijk door knopvorming. Poliepen scheiden zich af van de hoofdkolonie om nieuwe kolonies te vormen

LEEFWIJZE
Gedrag: ze laten zich in zee drijven
Voedsel: alle kleine vissen
Levensverwachting: enige maanden

VERWANTE SOORTEN
De staatkwallen kennen vele ondersoorten waaronder een hele rij die bekend staan onder de naam Portugees oorlogsschip. Alleen al het Middellandse Zee gebied kent minstens 20 soorten. Nauw verwant zijn de zeilkwallen.

Verspreidingsgebied van het Portugese oorlogsschip

VERSPREIDING
In de warme zeeŽn over de hele wereld, maar het meest verbreid in de golfstroom van de Atlantische Oceaan en in de subtropische wateren van de Indische en Stille Oceaan.

SOORTBESCHERMING
Er is weinig bekend over hoe schadelijk de zeevervuiling en de verminderde visstand voor het Portugese oorlogsschip is. Op dit moment is de soort niet direct verbreid.

design by Cafť Noir Nieuwe Media